NumisBids
Your Portal for Numismatic Auctions
  
Antykwariat Numizmatyczny - Michał Niemczyk
Auction 30  25 Sep 2021
View prices realized

Lot 282

     Find similar lots
Starting price: 250 000 PLN
Price realized: 510 000 PLN

Email Print

Augustus II the Strong
POLSKA / POLAND / POLEN / SACHSEN / SAXONY / FRIEDRICH AUGUST I / AUGUST DER STARKE / DRESDEN / LEIPZIG

August II Mocny. Gold Taler (thaler) 32 Groschen / 11 ducats MOTYL (Schmetterling) 1709, Dresden - UNIQUE

Aw.: Pod królewską koroną monogram AR (Augustus Rex). W odcięciu nominał 32 H (32 grosze).Rw.: W polu motyl (Parnassius Apollo - niepylak Apollo) z trzema parami skrzydeł.August II Mocny został koronowany na króla polskiego w 1697 roku. W 1699 zawarł sojusz przeciwko Szwecji z Rosją I Danią. Królestwo Polskie oficjalnie nie brało udziału w konflikcie, ale poprzez uczestnictwo Augusta II w działaniach wojennych, została weń wciągnięta. Wojska szwedzkie wkroczyły na ziemie polskie, zdobywając Warszawę oraz Kraków. Ogłoszono wtedy detronizację króla. W 1704r. przeprowadzono ponowną elekcję, królem został Stanisław Leszczyński (wojewoda wielkopolski). W 1709r. wojska rosyjskie pod Połtawą pokonały Szwecję i król saski mógł wrócić z powrotem na tron Polski, popierany przez cara Rosji Piotra I.Już jako król Polski August II wybił liczne monety dworskie, z których wyróżnia się seria z widokiem motyla (ćmy). Miały one zastosowanie najczęściej w czasie zabaw dworskich i gier hazardowych. Król używał ich też w celach podarunkowych. Nie jest jasne do dzisiaj dlaczego na rewersie tych monet umieszczono wizerunek motyla. Krążą rozmaite wersje i wyjaśnienia.Wyemitowano pełną serię nominałową: były to grosz srebrny, cztery grosze, ćwierćtalar, półtalar i talar. W literaturze niemieckiej występują pod nazwą Schmetterlingstaler.Powstanie tych monet literatura numizmatyczna, wraz z wybitnym XIX/XX-wiecznym kolekcjonerem monet saskich Otto Merserburg'erem, łączy z osobą hrabiny Anny Konstancji von Hoyn, tytularnej hrabiny Cosel.Król poznał Annę na balu wydanym, przez jego żonę Krystynę Eberhardynę. Kluczowa dla tej znajomości była noc z 6 na 7 grudnia 1704. Wówczas wybuchł pożar w pałacu hrabiostwa Hoyn na Kreuzgasse w Dreznie. Król osobiście przybył wtedy mieszkańcom na ratunek. Jeszcze w grudniu 1704 roku hrabina Henrietta Amalia Reuss, celebrytka związana z dworem królewskim Augusta II zaproponowała Annie stanowisko metressy władcy. Anna na 10 lat stała się jkrólewską faworytą. Król rozwiódł ją z mężem i pomógł uzyskać tytuł hrabiowski. Odtąd znana była jako hrabina Cosel. Jak się ocenia roczne utrzymanie jej dworu kosztowało Augusta II ponad 100 tysięcy talarów. Hrabina zamieszkała w kamienicy Taschenberg, bezpośrednio w sąsiedztwie królewskiego zamku. Nie jest wykluczone, że monety z motylem powstały dla uświetnienie zabaw na jej osobistym dworze.August II Mocny był nie tylko mecenasem i znawcą sztuki, ale także znanym kolekcjonerem. Całe skrzydło królewskiego zamku zamieniono na gabinet sztuki. Była to specjalnie wydzielona przestrzeń, w której gromadzono naturalia i rzemiosło. Kusntkamera to swoisty gabinet osobliwości, a także miejsce eksponowania dzieł sztuki, osobiście dobieranych i zamawianych przez króla. Na parterze zamku zgromadzono wiele naturaliów - takich, jak jaja strusie, kości wymarłych gatunków zwierząt, wypchane orientalne zwierzęta. Obok nich eksponowano dzieła sztuki oraz specjalnie zamawiane u ówczesnych złotników, płatnerzy, ceramików artystyczne przedmioty. Były to dekoracyjne serwisy, artystycznie wykonane dzbany, wazy, szklanice, tace, zegary etc.August II był również miłośnikiem i kolekcjonerem monet. W zbiorach drezdeńskich znajdują się między innymi dukat gdański Zygmunta Starego z 1546 roku oraz donatywa gdańska Jana III zakupione do zbiorów na aukcji w Gdańsku w 1717 roku na specjalne zamówienie króla. Dla potrzeb tej kolekcji odbijano też w złocie i czystym srebrze monety kolekcjonerskie i obiegowe mennic saskich króla Augusta II. Znane są odbicia stemplami półtalarów sztuk złotych, także monet, których obiegowych odpowiedników brak. Specjalnie dla potrzeb królewskiego zbioru wykonywano stemple obiegowych dukatów. Odbijano nimi sztuki kolekcjonerskie,. Większość roczników dukatów tego okresu, to monety ekstremalnie rzadkie, m.in. roczniki 1714, 1716, 1719, 1721; które znamy w pojedynczych lub kilkusztukowych nakładach. Jest to o tyle zaskakujące, że emisje z pozostałych lat były tak obfite, że do dzisiaj są dostępne dla kolekcjonerów. W popularnych katalogach wszystkie dukaty są błędnie traktowane jednakowo. Większość z nich należy dzisiaj do ekstremalnie rzadkich.Druga możliwość powstania serii monet z motylem związana była z budową kompleksu pałacowego Zwinger. Jego budowę zlecił w 1709 roku król August II. Kompleks składał się z sześciu połączonych galeriami pawilonów, budowanych sukcesywnie. Pałac Zwinger służył saskim władcom jedynie do celów reprezentacyjnych. Odbywały się tam przyjęcia i bale. Grano też w gry karciane. W jego wnętrzach znajdowały się zbiory sztuki, biblioteka, galeria malarstwa, zbrojownia, kolekcja porcelany, muzeum zoologiczne oraz salon matematyczno-fizyczny. Seria monet z motylem, być może miała pełnić rolę pieniądza dworskiego, który miał być użytkowany właśnie w tym obiekcie, podczas dworskich zabaw i uroczystości. Do tej pory znane były monety z motylem bite wyłącznie w srebrze.Notowano też talary o większej wadze około 32 gram, a więc większej niż nominalna waga talara (28,8 g). Wszystkie egzemplarze były wybite jedną parą stempli i w tym samym czasie. Przy monecie bitej stemplami specjalnie polerowanymi, nie jest możliwe ponowne ich użycie wiele lat później, bez konieczności ich naprawy. Gdyby do bicia monet miało dojść po latach to jakość wybitych egzemplarzy uległaby znacznemu pogorszeniu lub stempel monety nosiłby ślady naprawy. Przypis w katalogu aukcyjnym Kuenkera sugerujący, iż egzemplarz złoty był bity później, nie znajduje potwierdzenia. Przeczy temu stan zachowania monety. Egzemplarz został wybity w tym samym czasie co talary srebrne, tą samą parą stempli. Można domyślać się dwu przyczyn jego powstania; miał trafić do numizmatycznego zbioru króla lub, co bardziej prawdopodobne, był osobistym podarunkiem króla dla hrabiny Cosel, gdy prezentowano jej serię monet przeznaczonych do zabaw i gier na królewskim dworze.Numizmat najwyższej klasy. Zdobycie tak okazałej złotej monety Augusta II graniczy z niemożliwym, rarytas dla kolekcjonerów monet złotych polski królewskiej.Jest to UNIKAT (dotychczas notowany wyłącznie w srebrze), wyjątkowy stan zachowania.Kopicki. 11138 (R6) (w srebrze) ; H-Cz. 4663 (R6) (w srebrze); Merseburger. 1574 (w srebrze) Karolkiewicz. 2390( w srebrze) ; Davenport 1616 (w srebrze) ;

Details: 38,4 g Au 56 mm
Condition: 1- (UNC-)

Question about this auction? Contact Antykwariat Numizmatyczny - Michał Niemczyk