NumisBids
  
Numision
Auction 3  25 Nov 2023
View prices realized

Lot 102

Starting price: 897 EUR
Lot unsold
Find similar lots
Share this lot: Share by Email

Bronze die for striking the obverse of a Byzantine coin (half follis?), 6th-7th century.
Byzantine Empire or followers; half follis or follis; eastern mint (Levant?); 6th-7th centuries (approx. 578-620 AD for the prototype?).
Obv. Bust of the emperor in front, wearing a crown with a cross (?), in armor and a cloak, holding a globe with a cross (?) in his right hand. Legend... - ..Λ....
Bronze 178.92 g. The shape is similar to an octagonal prism with side walls 31-34 mm high, a lower base with a stamp of 28 x 30 mm and an upper base of 26 x 29 mm. According to the XRF analysis, the metal composition is: Cu 76.7-78.9%, Sn 17.9-21.6%, Pb 1.4-1.8%, Fe 1.8%.
cf. Sommer 6.26 – half follis of Tiberius Constantine; Sommer 7.24-28 – half follis of Mauricius. For moneta imitativa militaris – see Hahn, MIB II, pp. 49-51, 58, 74.
The obverse die for unofficial (forgery?) production of Byzantine coins. One should also take into account an improvised military period production - the so-called moneta imitativa militaris, possibly an Arab or Sassanid imitation. Most likely, it's a die for striking of half follis (20 nummi), but it cannot be ruled out that it was used to produce follis (40 nummi).
The die is made of bronze, the surface with the representation of the obverse shows traces of modern cleaning, which makes it silver in color. The reverse end of the die has a very irregular surface and edges, probably due to cracking during use. Due to heavy wear, many details, such as legends, are distorted and poorly legible. Well visible is the imperial bust in a frontal view, without a beard or with very short stubble. On the head there is most likely a crown with short pendils topped with a cross, but this last element is hardly visible. Another possibility is that the emperor wears a helmet. In his right hand, the ruler holds a globe with a cross. The visible upper part of the body is relatively small and it looks as if the emperor is wearing armor and a cloak, and not, for example, a loros. It's hard to tell if there's a shield on the left arm, most likely not.
The diameter of the coin that was struck using this die (26-28 mm) and the frontal bust suggest that we are dealing with an issue from the last quarter of the 6th century or the first half of the 7th century AD. The most probable issuers include: Tiberius Constantine (e.g. half follis, mint of Theoupolis [Antioch], Sommer 6.26) and Mauricius (e.g. half follis, mint of Constantinople, Sommer 7.24-28) or their successors.

An extremely interesting piece of great rarity! Apparently only the third Byzantine coin die on the market. In general, very few ancient dies have been preserved, and they almost do not appear on antiquarian market. A great treat for experts and lovers of Byzantine numismatics, a piece with great potential for further studies.
See - probably the only known die of Byzantine follis, 2001-2008:


https://www.cngcoins.com/Coin.aspx?CoinID=334726


https://www.cngcoins.com/Coin.aspx?CoinID=115503


https://www.coinworld.com/news/world-coins/only-known-byzantine-coin-die-returns-to-market.html


See - probably the only known die of Byzantine solidi, 2018:


https://forums.collectors.com/discussion/997548/byzantine-die-up-for-auction


Cesarstwo Bizantyjskie lub jego naśladowcy; półfollis ewentualnie follis; mennica wschodnia (Lewant ?); VI-VII w. (ok. 578-620 dla prototypu ?)
Aw. Popiersie cesarza na wprost, w koronie z krzyżem (?), w zbroi i płaszczu, trzymającego glob z krzyżem (?) w prawej ręce. Legenda ... - ..Λ....
Brąz; 178,92 g. Kształt zbliżony do graniastosłupa ośmiokątnego o wysokości ścianek bocznych 31-34 mm, podstawie dolnej ze stemplem 28 x 30 mm i podstawie górnej 26 x 29 mm. Według analizy metodą XRF skład metalu to Cu 76,7-78,9 %, Sn 17,9-21,6 %, Pb 1,4-1,8 %, Fe 1,8 %.
por. Sommer 6.26 – półfollis Tyberiusza Konstantyna; Sommer 7.24-28 – półfollisy Maurycjusza. Dla moneta imitativa militaris – patrz Hahn, MIB II, ss. 49-51, 58, 74.
Tłok ze stemplem awersowym do nieoficjalnej (fałszerskiej ?) produkcji monet bizantyjskich. Należy też brać pod uwagę improwizowany wyrób wojskowy z epoki – tzw. moneta imitativa militaris, ewentualnie naśladownictwo arabskie lub sasanidzkie. Najprawdopodobniej jest to stempel do produkcji półfollisów (20 nummi), ale nie można wykluczyć ewentualności, że służył do wyrobu follisów (40 nummi).
Tłok jest wykonany z brązu, powierzchnia ze stemplem nosi ślady współczesnego czyszczenia, przez co jest srebrzystej barwy. Odwrotny koniec tłoka ma bardzo nieregularną powierzchnię oraz krawędzie, zapewne z powodu pęknięcia podczas użytkowania. Z uwagi na silne zużycie duża część detali, jak np. legendy są zniekształcone i słabo czytelne. Widać tu popiersie cesarskie w ujęciu frontalnym, bez brody lub z bardzo krótkim zarostem. Na głowie najprawdopodobniej korona z krótkimi pendyliami zwieńczona krzyżem, ale ten ostatni element jest mało widoczny. Inna ewentualność, że cesarz nosi hełm. W prawej ręce władca trzyma glob z krzyżem. Widoczna górna partia korpusu jest stosunkowo nieduża i raczej wygląda na to, że cesarz jest ubrany w zbroję i płaszcz, a nie np. loros. Trudno stwierdzić czy na lewym ramieniu jest tarcza, najprawdopodobniej nie.
Średnica monety, którą odbijano przy użyciu tego stempla (26-28 mm) oraz popiersie w ujęciu frontalnym sugerują, że mamy do czynienia z emisją z ostatniej ćwierci VI w. lub z pierwszej połowy VII w. po Chr. Do najbardziej prawdopodobnych emitentów można zaliczyć Tyberiusza Konstantyna (np. półfollis, mennica Theoupolis [Antiochia], Sommer 6.26) i Maurycjusza (np. półfollis, mennica Konstantynopol, Sommer 7.24-28) ewentualnie ich następców.

Niezwykle ciekawy artefakt ogromnej rzadkości, najwyraźniej dopiero trzeci stempel bizantyjski na rynku! Stempli starożytnych ogólnie zachowało się bardzo mało, a na rynkach antykwarycznych nie pojawiają się one prawie wcale. Wielka gratka dla znawców i miłośników numizmatyki bizantyjskiej, artefakt o wielkim potencjale dla dalszych studiów.


Patrz - prawdopodobnie jedyny znany stempel follisów bizantyjskich, 2001-2008:


https://www.cngcoins.com/Coin.aspx?CoinID=334726


https://www.cngcoins.com/Coin.aspx?CoinID=115503


https://www.coinworld.com/news/world-coins/only-known-byzantine-coin-die-returns-to-market.html


Patrz – prawdopodobnie jedyny znany stempel do solidów bizantyjskich, 2018 r.:


https://forums.collectors.com/discussion/997548/byzantine-die-up-for-auction

Question about this auction? Contact Numision